ह्याकरहरूको नयाँ जाल: इन्टरनेट चलाउँदा नै आईफोनमा स्पाइवेयरको खतरा

६ कार्तिक २०८३,

काठमाडौ , इन्टरनेट चलाउँदा हानिकारक लिंकमा क्लिक नगरे पनि तपाईंको आईफोन ह्याक हुन सक्छ। साइबर अपराधीहरूले अनलाइन विज्ञापन र वैध वेबसाइटमा रहेका कमजोरीको दुरुपयोग गर्दै प्रयोगकर्ताको मोबाइलमा जासुसी गर्ने सफ्टवेयर (स्पाइवेयर) पुर्‍याउने नयाँ तरिका अपनाउन थालेका छन्।

अमेरिकी समाचार संस्था एक्सियोसका अनुसार, साइबर सुरक्षा अनुसन्धानकर्ताहरूले आईफोनलाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएका दुईवटा यस्ता अभियान पत्ता लगाएका छन्। ती अभियानमार्फत प्रयोगकर्ताका लगइन विवरण र क्रिप्टोकरेन्सी चोरी गर्ने प्रयास गरिएको पाइएको छ।

इन्स्टाग्रामको विज्ञापन हेर्दै गर्दा आईफोनमा आक्रमण

साइबर सुरक्षा कम्पनी iVerify का अनुसन्धानकर्ताहरूले एउटा वित्तीय संस्थामा कार्यरत व्यक्तिको आईफोन विज्ञापनमार्फत सङ्क्रमित भएको घटना पत्ता लगाएका छन्।

ती व्यक्तिले इन्स्टाग्राममा व्यावसायिक फुटबलसम्बन्धी विज्ञापन स्क्रोल गरेर पार गरेका थिए। तर, विज्ञापन स्क्रिनमा देखिनेबित्तिकै त्यसमा प्रयोग गरिएको हानिकारक कोड सक्रिय भएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

उक्त आक्रमणले आईफोनको अपरेटिङ सिस्टम जाँच गरी त्यसमा मिल्ने सुरक्षा कमजोरीको दुरुपयोग गरेको थियो। त्यसपछि प्रयोगकर्ताका लगइन विवरण चोरी गर्ने र क्रिप्टोकरेन्सी वालेटहरू खोज्ने गतिविधि गरिएको पाइएको थियो।

यस घटनाले सामाजिक सञ्जालमा देखिने विज्ञापनसमेत साइबर आक्रमणको माध्यम बन्न सक्ने जोखिम देखाएको छ।

झन्डै ८ हजार वेबसाइट प्रभावित

अर्को घटनामा, साइबर सुरक्षा अनुसन्धान संस्था Report URI ले झन्डै ८,००० वैध वेबसाइटलाई प्रभावित पारेको अभियान पत्ता लगाएको छ।

अनुसन्धानअनुसार, आक्रमणकारीहरूले पहिले म्याद सकिएका करिब ६३० वटा इन्टरनेट डोमेन खरिद गरेका थिए। ती डोमेन पहिले वैध वेबसाइटमा च्याटबोट र वेबसाइटको गतिविधि विश्लेषण गर्ने उपकरणजस्ता सुविधा सञ्चालन गर्न प्रयोग हुन्थे।

डोमेनको म्याद सकिएपछि पनि हजारौँ वेबसाइटले तिनै डोमेनबाट कोड लोड गरिरहेका थिए। आक्रमणकारीहरूले यही कमजोरीको फाइदा उठाएर वेबसाइटमा आउने आईफोन प्रयोगकर्तालाई हानिकारक सफ्टवेयरतर्फ पुनःनिर्देशित गरेका थिए।

उक्त अभियानको उद्देश्य प्रयोगकर्ताका लगइन विवरण र क्रिप्टोकरेन्सी चोरी गर्नु रहेको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

लिंकमा क्लिक नगरे पनि कसरी हुन्छ आक्रमण?

सामान्यतया साइबर अपराधीहरूले नक्कली इमेल, सन्देश वा वेबसाइटमार्फत प्रयोगकर्तालाई हानिकारक लिंकमा क्लिक गराउन खोज्छन्। तर, नयाँ आक्रमणका विधिमा प्रयोगकर्ताले त्यस्तो लिंकमा क्लिक गर्नुपर्ने आवश्यकता नहुन सक्छ।

यी अभियानमा विज्ञापन वा वेबसाइट लोड हुँदा स्वचालित रूपमा सञ्चालन हुने कोडको दुरुपयोग गरिएको थियो। आक्रमणकारीहरूले प्रयोगकर्ताको उपकरणमा कुन अपरेटिङ सिस्टम छ भन्ने पहिचान गरेर त्यसअनुसारको सुरक्षा कमजोरी प्रयोग गर्न सक्थे।

यसले साइबर अपराधीहरूलाई निश्चित प्रकारका उपकरणलाई मात्र लक्षित गर्न र प्रयोगकर्तालाई आक्रमण भइरहेको जानकारी नदिई हानिकारक गतिविधि सञ्चालन गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

स्पाइवेयर अब सामान्य प्रयोगकर्ताका लागि पनि खतरा

स्पाइवेयर पहिले राजनीतिज्ञ, पत्रकार तथा उच्च प्राथमिकताका व्यक्तिहरूमाथि निगरानी गर्न प्रयोग गरिने उपकरणका रूपमा चिनिन्थ्यो। तर, अहिले साइबर अपराधीहरूले यसलाई सामान्य प्रयोगकर्ताका लगइन विवरण, व्यक्तिगत जानकारी र क्रिप्टोकरेन्सी चोरी गर्न प्रयोग गर्न थालेका छन्।

एक्सियोसका अनुसार, गत वर्ष iVerify ले अमेरिका र युरोपेली सङ्घमा आईफोनलाई लक्षित गरिएको स्पाइवेयर अभियानको प्रमाण फेला पारेको थियो।

त्यस्तै, टोरन्टो विश्वविद्यालयको सिटिजन ल्याबका अनुसन्धानकर्ताहरूले लक्षित विज्ञापनमार्फत फैलाइएको ‘जिरो-क्लिक’ स्पाइवेयरको सार्वजनिक प्रमाण फेला पारेका थिए। उक्त अभियानले अन्तर्राष्ट्रिय समाचार सञ्जाल अल जजिरासँग सम्बन्धित कम्तीमा ४५ वटा उपकरणलाई लक्षित गरेको अनुसन्धानमा उल्लेख गरिएको छ।

iVerify का सह-संस्थापक तथा प्रमुख सञ्चालन अधिकृत रकी कोलका अनुसार, स्पाइवेयर अहिले मोबाइल उपकरणका लागि तीव्र गतिमा फैलिरहेको खतरामध्ये एक बनेको छ।

आईफोन सुरक्षित राख्न के गर्ने?

अनुसन्धानकर्ताहरूले मोबाइल फोनको अपरेटिङ सिस्टम र सफ्टवेयरलाई नियमित रूपमा अद्यावधिक राख्न सुझाव दिएका छन्। यस्ता आक्रमणले प्रायः सफ्टवेयरका निश्चित संस्करणमा रहेका सुरक्षा कमजोरीको फाइदा उठाउने भएकाले अद्यावधिकले जोखिम घटाउन मद्दत गर्छ।

प्रयोगकर्ताले निम्न सावधानी अपनाउनु उपयुक्त हुन्छ:

• आईफोन अद्यावधिक राख्नुहोस्: उपलब्ध iOS सुरक्षा अद्यावधिक सकेसम्म चाँडै स्थापना गर्नुहोस्।
• सन्देहास्पद विज्ञापन र वेबसाइटबाट सावधान रहनुहोस्: अनावश्यक विज्ञापन, पप-अप तथा शङ्कास्पद वेबसाइटबाट टाढा रहनुहोस्।
• अनावश्यक प्रोफाइल र एप स्थापना नगर्नुहोस्: अपरिचित स्रोतबाट प्राप्त कन्फिगरेसन प्रोफाइल वा एपहरू जथाभावी स्थापना नगर्नुहोस्।
• महत्त्वपूर्ण खातामा दुई-चरण प्रमाणीकरण प्रयोग गर्नुहोस्: इमेल, सामाजिक सञ्जाल र क्रिप्टोकरेन्सीसम्बन्धी खातामा थप सुरक्षा व्यवस्था अपनाउनुहोस्।
• खाताको गतिविधि निगरानी गर्नुहोस्: अपरिचित लगइन, शङ्कास्पद कारोबार वा असामान्य गतिविधि देखिएमा तुरुन्त आवश्यक सुरक्षा कदम चाल्नुहोस्।

आईफोनलाई सामान्यतया सुरक्षित उपकरण मानिए पनि कुनै पनि उपकरण पूर्ण रूपमा जोखिममुक्त हुँदैन। साइबर अपराधीहरूले विज्ञापन र वैध वेबसाइटकै पूर्वाधारलाई आक्रमणको माध्यम बनाउन थालेपछि इन्टरनेट प्रयोग गर्दा सावधानी अपनाउनु र उपकरण अद्यावधिक राख्नु झन् महत्त्वपूर्ण बनेको छ।

स्रोत: Axios; iVerify; Report URI; Citizen Lab