५ कार्तिक २०८३,
काठमाडौँ, मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र साउदी अरबका महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारमा भएका आक्रमणपछि अमेरिकाले आफ्ना केही कूटनीतिज्ञ तथा उनीहरूका परिवारका सदस्यलाई साउदी अरब छाड्न निर्देशन दिएको छ। यस घटनाक्रमसँगै बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य बढेको छ।
रोयटर्सका अनुसार बिहीबार कारोबारका क्रममा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १.२९ अमेरिकी डलर अर्थात् १.२ प्रतिशतले बढेर ११०.११ डलर पुगेको छ। त्यस्तै, अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई) कच्चा तेलको मूल्य ९७ सेन्ट अर्थात् एक प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ९८.१२ डलर पुगेको छ।
यसअघि बुधबार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्यमा खासै परिवर्तन आएको थिएन भने डब्ल्यूटीआईको मूल्य प्रतिब्यारेल ६७ सेन्टले घटेको थियो।
साउदी अरबका विमानस्थल र तेल पूर्वाधारमा आक्रमण
यमनका हुथी विद्रोहीसँग जोडिएका आक्रमणका घटनापछि साउदी अरबमा सुरक्षा चिन्ता बढेको छ। बुधबार पूर्वी साउदी अरबस्थित दम्मामको किङ फहद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा एक जनाको मृत्यु भएको र आठ जना घाइते भएको साउदी नागरिक उड्डयन अधिकारीहरूले बताएका छन्।
त्यसैगरी, साउदी अरबको एक तेल क्षेत्रमा भएको ड्रोन आक्रमणमा दुई जनाको मृत्यु भएको समाचार छ। यी घटनापछि अमेरिकाले साउदी अरबस्थित आफ्नो कूटनीतिक नियोगबाट केही कर्मचारी तथा परिवारका सदस्यलाई फिर्ता बोलाउने निर्णय गरेको हो।
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार मध्यपूर्वका अन्य केही अमेरिकी कूटनीतिक नियोगबाट पनि कर्मचारीका परिवारका सदस्यलाई फिर्ता बोलाउने तयारी भइरहेको छ।
यद्यपि, दम्माम विमानस्थलमा भएको पछिल्लो आक्रमणको जिम्मेवारी कसले लिएको हो भन्ने विषयमा स्पष्ट पुष्टि भएको छैन।
हर्मुज जलडमरूम र समुद्री ढुवानीमा जोखिम
मध्यपूर्वमा जारी तनावले तेल उत्पादनसँगै यसको ढुवानीमा समेत जोखिम बढाएको छ। रोयटर्सले उद्धृत गरेको केप्लरको तथ्याङ्कअनुसार पछिल्ला दुई सातामा समुद्री ढुवानीसँग सम्बन्धित कम्तीमा १८ वटा आक्रमणका घटना भएका छन्।
हर्मुज जलडमरूम र ओमानको खाडी आसपासको सुरक्षा अवस्था बिग्रिएमा विश्व बजारमा तेल आपूर्तिमा अवरोध आउन सक्ने चिन्ता बढेको छ। खाडी क्षेत्रबाट हुने तेल निर्यात प्रभावित भएमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य थप बढ्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
विश्वका प्रमुख तेल उत्पादक तथा निर्यातकर्ता मुलुकसँग जोडिएको यस क्षेत्रमा हुने कुनै पनि ठूलो अवरोधले इन्धनको मूल्य, ढुवानी खर्च र समग्र विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्न सक्छ।
अमेरिकामा कच्चा तेलको मौज्दात घट्यो
तेलको मूल्य बढ्नुमा मध्यपूर्वको तनावसँगै अमेरिकामा कच्चा तेलको मौज्दात घट्नुले पनि योगदान गरेको छ।
अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासन (ईआईए) का अनुसार अक्टोबर १६ मा समाप्त भएको सातामा अमेरिकाको कच्चा तेलको मौज्दात ३० लाख ६ हजार ब्यारेलले घटेर ४१ करोड २५ लाख ब्यारेलमा झरेको छ। रोयटर्सले गरेको सर्वेक्षणमा विश्लेषकहरूले ८ लाख २० हजार ब्यारेलले मात्र मौज्दात घट्ने अनुमान गरेका थिए।
यस अवधिमा डिजेल तथा तताउने तेलसमेत समावेश हुने डिस्टिलेट इन्धनको मौज्दात भने १६ लाख ८० हजार ब्यारेलले बढेर १० करोड ४३ लाख ब्यारेल पुगेको छ।
अमेरिकामा इन्धनको मूल्य नियन्त्रण गर्ने प्रयासस्वरूप सरकारले आफ्नो आपत्कालीन तताउने तेल भण्डारको केही हिस्सा ऋणस्वरूप उपलब्ध गराउने प्रस्तावसमेत अघि सारेको छ।
रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि वार्ताको पहल
यसैबीच, रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयासस्वरूप अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकफले बुधबार रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग सेन्ट पिटर्सबर्गमा भेटवार्ता गरेका छन्।
क्रेमलिनका अनुसार रुसले अमेरिकाको मध्यस्थतामा युक्रेनसँग शान्ति वार्ता पुनः सुरु गर्ने सम्भावनालाई समर्थन गरेको छ। आगामी नोभेम्बरको सुरुतिर वार्ता अघि बढ्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले पनि वार्ता चाँडै सुरु हुने आशा व्यक्त गरेका छन्।
मध्यपूर्वमा जारी तनाव, तेल आपूर्तिमा देखिएको जोखिम र रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयासले आगामी दिनमा विश्व ऊर्जा बजार र अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको दिशा निर्धारण गर्न सक्ने देखिएको छ।
स्रोत: रोयटर्स, एसोसिएटेड प्रेस (एपी) तथा अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासन (ईआईए)।
Leave a Reply